islam toplumunda siyasal nedenlerle ortaya çıkan ilk iki mezhep ya da fırka, şia ile hariciye mezhepleridir. bunları cebriye, mutezile ve mürcie takip eder. bu akımlar karşısında, ehl-i sünnet (hz. muhammed'e inanan)'in inanç ve uygulamalarını içeren selefiye, eş'ariye ve maturidiye adıyla üç inanç mezhebi gelişir. ehl-i sünnet içindeki fıkhi yani bilimsel amaçlarla kuran'a uygun olarak kurulan mezhepler ise hanefilik, malikilik, şafiilik ve hanbelilik adını taşır. bu mezhepler müslümanlığın esas hükümlerinde birleşiyor; ayrıldıkları noktalar ise ibadetin şekli ile ilgili bazı hükümlerdir. maliki mezhebi veya malikilik, bir islam dini fıkıh (islam hukuku) mezhebidir. adını kurucusu olan imam malik'ten alır. imam-ı maliki'nin kendi usulüne göre şer'i delillerden çıkardığı hükümlere ve gösterdiği yola maliki mezhebi denir. ehl-i sünnet itikadında olan müslümanlardan, amellerini yani ibadet ve işlerini, bu mezhebin hükümlerine uyarak yapanlara maliki denir. malikilik olarak da anılır. maliki mezhebi dört büyük fıkıh mezhebinden birisidir.